چطور چک بکشیم؟

چک

چک دادن و چک گرفتن نیز مانند مسائل دیگری که هر روز با آنها برخورد می کنیم آدابی دارد که اگر این آداب را ندانیم و رعایت نکنیم ممکن است موجب زیان ما شود. در مقاله زیر به تعاریف چک و موارد مهمی که باید به آن توجه داشت باشیم پرداخته ایم.

برخی از تعاریف چک:

  • “چک روز” به معنی چکی میباشد که تاریخ صدور و پرداخت آن یکسان باشد.
  • “پاس شدن چک” به معنی تبدیل شدن آن به وجه نقد میباشد.
  • “ظهرنویسی چک ” به معنی پشت نویسی آن میباشد.
  • “سوء اثر” چک به معنی اعلام برگشتی چک به بانک مرکزی از سوی بانک عامل میباشد و “رفع سوء اثر” به معنی از بین بردن سابقه چک برگشتی در بانک مرکزی میباشد.

برگشت خوردن چک به معنی عدم تبدیل آن به وجه نقد میباشد که به دلایل زیر این اتفاق می افتد:

  1. فقدان یا کسری موجودی حساب چک
  2. عدم مطابقت امضا یا نقص امضا صادرکننده چک
  3. مغایرت مندرجات چک مانند: مغایرت بین تاریخ به عدد و تاریخ به حروف
  4. خط خوردگی در چک که البته در رویه عملی اگر پشت نویسی و اصلاح شود برای یکبار قبول می کنند.
  5. مسدودی حساب ، صادر کننده ممکن است حساب را بسته باشد و یا به دستور قضایی حساب مسدود شده باشد.

توجه : دستور عدم پرداخت با مسدودی حساب متفاوت میباشد و هنگامی رخ می دهد که به طور مثال یک برگ چک گم شده باشد و صاحب حساب از بانک درخواست می کند که این شماره چک را پرداخت نکند.

نکته ۱ : اعلام چک برگشتی به بانک مرکزی فقط به دلیل اول که فقدان یا کسری موجودی میباشد انجام می گردد و در باقی موارد موجب سوء اثر چک در بانک مرکزی نمی شود.

نکته ۲: اشتباه رایج در عرف این است که فکر می کنند چک را باید در همان روز تاریخ چک برگشت بزنند تا بتوانند شخص را مورد تعقیب کیفری قرار دهند اما در واقع در قانون مهلت ۶ ماهه برای این موضوع قرار داده شده است.

نکته ۳: دقت کنید که در قانون هر ماه ۳۰ روز میباشد، بنابراین اگر ۶ ماهه فرصت شکایت کیفری را با ماه های ابتدایی سال محاسبه کنید از میزان ۱۸۰ روز بیشتر می شود. این مسئله از نکات مهم حقوقی است و باید به آن توجه کرد.

اما نحوه صدور صحیح چک چگونه است؟

  1. هیچگاه چک را در وجه “حامل “صادر نکنید و نام شخص حقیقی یا حقوقی را در آن درج نمایید.
  2. ذکر کنید که چک بابت چه صادر شده است.
  3. اگر چک وعده دار است تاریخ بزنید.
  4. اصل چک را کپی گرفته و رسید کنید.
  5. روی چک قید شود” فاقد هرگونه قلم خوردگی میباشد.”

 

در صورتیکه که چک را برگشت بزنید سه راه پیشروی شما میباشد:

  1. شکایت کیفری کنید . که در این حالت شخص را می توانید تحت فشار قرار دهید و در نهایت به حبس محکوم کنید.

نکته: درموارد زیر امکان شکایت کیفری نخواهید داشت:

  • چک در وجه حامل باشد
  • اثبات شود که سفید امضا بوده
  • اثبات شود که وعده دار صادر شده است (چکی که به حساب خوابانده شده باشد نشان می دهد که وعده دار است).
  • در صورتیکه چک مشروط باشد و در آن شرطی قید شده باشد.
  • در صورتیکه از مهلت شش ماهه شکایت گذشته باشد.

 

  1. دادخواست حقوقی بدهید. که در این حالت شما با سیر حقوقی کار به دنبال وصول پول خواهید بود.
  2. در اداره ثبت اقدام به توقیف اموال کنید. طبق ماده ۲ قانون چک ، چک سندی لازم الاجرا است و بدون حکم دادگاه می توان برروی آن اقدام کرد، و شخص می تواند به اداره ثبت رفته و معادل وجه را از اموال وی وصول کند. پس توجه کنید که در صورتیکه که شخص وجه یا مال قابل وصول دارد از این طریق اقدام کنید.

مجازات کیفری چک بلامحل:

  1. اگر مبلغ چک زیر ۱ میلیون تومان باشد حبس تا ۶ ماه.
  2. اگر بین ۱ تا ۵ میلیون باشد بین ۶ تا ۱ سال حبس دارد.
  3. اگر بالای ۵ میلیون باشد از ۱ تا ۲ سال حبس دارد.

نکته: اختلاف حسابهای مربوط به چک که زیر ۲۰ میلیون تومان است به شوراهای حل اختلاف ارجاع داده می شود.

دلایل ظهر نویسی چک:

  • برای انتقال چک ظهرنویسی می کنند.
  • ظهر نویسی برای وکالت در وصول چک که شماره حساب قید شود بهتر است.
  • ظهرنویسی جهت وثیقه یا تضمین قرارداد
  • ظهر نویسی به عنوان ضامن شخص ثالث
  • ظهر نویسی برای وصول چک

نکته : ظهر نویسی ، ضامن و صادر کننده چک به یک میزان مسئولیت دارند

نکات مهم دیگر در هنگام صدور و یا تحویل چک باید به آنها توجه کنید:

  1. مبلغ چک را به حروف و با معادل ریالی و تومانی بنویسید.

مثال: مبلغ دو میلیون ریال معادل دویست هزار تومان

  1. همواره سعی کنید که چک شخصی را که طرف حسابتان است دریافت کنید و چک شخص ثالث نباشد و در صورتیکه اینکار را کردید از طرف حساب بخواهید پشت چک را ظهر نویسی کند.
  2. هیچگاه چک را در وجه حامل ننویسید و نام شخص یا شرکت را بنویسید. زیرا چک حامل ممکن است چند دست بچرخد و اگر به هر دلیلی موجودی نداشته باشد و بیش از ۱۰ روز طول بکشد که شما آگاه شوید و چک برگشت خورده باشد باید رفع سوء اثر کنید که فرآیندی وقت گیر است و به اعتبار شما آسیب می زند.
  3. مبلغ چک را از سمت چپ بدون فضا و به ریال بنویسید و عدد را به انگلیسی درزیر نیز بنویسید.
  4. صادر کننده چک امضا را در جلوی خودتان امضا کند و در صورتیکه امضا شده بود یک رسید نیز بگیرید. به علائم روانی شخص نیز دقت کنید.
  5. صفرها را به صورت دایره ای بکشید که شبیه ۵ نباشد و نقطه هم نذارید.
  6. تاریخ به حروف ارجح تر از تاریخ به عدد است . آنراخوانا بنویسید.
  7. از خودکار شخصیتان استفاده کنید و از خودکار شخص دیگر استفاده نکنید.
  8. برای امنیت بیشترروی نوشته ها چسب شیشه ای بزنید.
  9. در کنار امضای خود نام خود را بنویسید.
  10. متن رو به شکلی بنویسید که در طرف پرفراژ نیز برود.
  11. اگر شخص مقابل را نمی شناسید یک کاربن را به صورت عکس بگذارید تا بر پشت چک نیز نوشته شود.
  12. از دستگاه پرفراژ دستی استفاده کنید.
  13. از نرم افزار نوشتن چک استفاده کنید.
  14. در صورتیکه چک خط خوردگی ندارد روی چک بنویسید ” فاقد هرگونه قلم خوردگی میباشد.”
  15. در هیج کجای نوشته ها متن خالی باقی نگذارید و آنرا با یک علامت مثل ضربدر ببندید.
  16. شماره چک هایی را که صادر می کنید در حسابداری شخصیتان وارد کنید و یا کپی بگیرید.
  17. از اعتبار شخصی که چک می گیرید مطلع باشید و تا می توانید آدرس های مختلف وی مانند: محل کار و سکونت را داشته باشید.
  18. مبلغ چک را با دارایی های فرد تطبیق دهید.
  19. اگر چک حامل بود و چک را از شخص صادر کننده نمی گیرید. پس مشخصات فرد را در پشت چک بگیرید.
  20. بابت چک را بنویسید.
  21. چک را به آرامی بنویسید که اشتباهی صورت نگیرد.
  22. در صورتیکه قلم خوردگی ایجاد شد. پشت نویسی را به حروف و عدد و تاریخ بزنید و دوباره امضا کنید.
  23. از امضای ساده که قابل جعل باشد استفاده نکنید.
  24. پس از صدور چک ، ته برگ چک را کامل کنید.
  25. از نمونه امضا در هیچ جای دسته چک استفاده نکنید.
  26. دسته چک را در جای امن قرار دهید.
  27. اگر چک گم شد ظرف یک هفته باید به بانک اعلام کنید.و با نامه بانک به دادسرا رفته و چک را مسدود کنید.
  28. اگر به اختلاف حساب خوردید ، چک را مسدود کنید.
  29. از ضمانت با چک برای افراد خودداری کنید.
  30. مبلغ چک را یک دو روز زودتر تامین کنید و در هنگام صدور چک تاریخ را به روز جمعه بزنید تا در صورت عدم تامین وجه فرصت داشته باشید.
  31. در صورت صدور چک تخلیه آنرا طوری بکشید که قابلیت تعقیب کیفری نداشته باشد و رسید هم بگیرید.
  32. از شخص بپرسید که تک امضا است یا دو امضا و از شخص بخواهید که بنویسد تک امضا است.
  33. دادن و گرفتن چک سفید امضا خلاف است.
  34. اگر تاریخ قرارداد و تاریخ چک یکی باشد اثبات روز بودن چک است و کیفری است.
  35. نوشتن متونی به عنوان ضمانت … است بانک پاس می کند اما کیفری نیست.

امیدوارم مطالب بالا مفید بوده باشد، منتظر نظرات ارزشمند شما هستیم.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *